Diabetes 1 og behandling

Spørsmål og svar rettet til Geir Flatabø, lege. Spesialfelt: DAN (Defeat Autism Now!)

Spørsmål:

Vår sønn på åtte år har fått diagnosen diabetes 1. Vi som foreldre kan lite om dette, og lurer på om det er noen behandling som er viktig i tillegg til insulinbehandling. Hva kommer diabetes 1 av? Og hva er forskjellen på diabetes 1 og 2 ?

Hilsen Solveig

Svar:

Diabetes mellitus eller sukkersjuke er ein sjukdom der det ikkje er samsvar mellom sukker / karbohydrat inntaket og kroppens  evne til å omsettesukkeret. Blodsukkeret – glucoseinnhaldet i blodet vil da stige, og over ei viss grense vil ein finne det igjen i urinen, vi får såkalt søt urin.

Diabetes betyr «masse urin» og mellitus betyr «honningsøt». Når det kjem sukker i urinen tar det med seg vatn,  – det virker diuretisk  og du blir tørst, så eit av symptomene på diabetes er hyppig vannlating og stor urinproduksjon.

Glucose er kjemisk reaktivt. Det binder seg til protein i kroppen, glucosylerer og denaturerer proteiner, så høgt blodsukker medfører ein sakte kronisk gifteffekt.For å motvirke det er vi utstyrt med hormonet Insulin produsert av «øycellene» i bukspyttkjertelen. Insulinet hjelper til å senke blodsukkeret ved å hjelpe lever og musklar til å auke opptaket av glucose. Dels blir det lagra som glycogen, dels blir det omsett til fett.

Grovt sett skiller ein mellom diabetes 1 (= juvenil diabetes, insulinavhengig diabetes) og Diabetes 2,  (Insulinresistens , «gammalmannsdiabetes»). Hovedforskjellen er at ein ved diabetes type 1 har svikt i Insulinproduksjonen, mens ein ved type 2  produserer bra med insulin, men insulinet virker dårlegare. Dette kan vere knytta til overvekt,  at «kroppen er for stor til insulinmengda som blir produsert». Det finnes og andre «typer».

Offisielle råd for diabetes er å bruke «god norsk sunn mat» med faste mengder fiberrik brødmat og begrensa mengder lett fordøyelig sukker og stivelse. Så doserer ein insulin i tråd med matmengde og aktivitets mengde, som vil være individuelt.

Dr Fedon Lindberg har påpeika at å redusere samla karbohydratmengde , ikkje berre «hurtige sukkerarter», vil og være gunstig. Før insulinet vart «oppfunnet» var det å unngå karbohydrater den viktigaste behandlinga.  Insulin er foruten å være blodsukkersenkande, også veksthormon, og gjer at ein lett legger på seg.

Den andre viktige faktoren som og senker blodsukkeret er fysisk aktivitet. Her er det og individuelle forhold, men det er heilt klart at fysisk aktivitet har mange positive effekter – enten ein har diabetes eller ikkje.

Som med dei fleste andre sjukdommer, spelar arv ein rolle,  ein har gener som gjer ein mottakeleg for Diabetes. Andre årsaker strides det om.  Det finnes holdepunkt for ulike teorier som er lansert. Sjukdommen oppstår gjerne etter ein virussjukdom.  Sjukdommen ser ut til å medføre  antistoff – immunreaksjon mot cellene som lager insulin i bukspyttkjertelen – pankreas.  Sjukdommen er og statistisk knytta til inntak av gluten og mjølk og oksekjøtt. Diabetes mellitus er den kvite manns sjukdom, og er omlag ikkje eksisterande i folkeslag som ikkje bruker gluten og mjølk. Muligens medfører gluten økt tendens til antistoffdanning, og ein får immunologisk kryssreaksjon mot «bovint serumalbumin» i mjølk og oksekjøtt.  Eit par studier har fastslått at om barn unngår mjølk og oksekjøtt, så vil dei ikkje utvikle diabetes type 1, men studiene er lite anerkjente og  ikkje aksepterte.

Av og til inngår Diabetes type 1 som del av eit «autoimmunt syndrom» med fleire autoimmune sjukdommer. I slike tilfeller ville eg utan tvil undersøkt for glutenintoleranse, og prøvd gluten og mjølkefritt kosthald.

Geir Flatabø

Kanskje av interesse:
1. Søsken eller foreldre med diabetes-2? Da er du i faresonen
2. Kan gluten og melk føre til vold og kriminialitet?
3. Kosthold og depresjon
4. Proteinintoleranse og arv
5. Autisme og behandlingstiltak
6. Kosthold for diabetes-2